Literatura na Świecie, czyli kultowy magazyn w ciele książki. Lata temu był niezwykle popularny
Był czas, kiedy “Literatura na Świecie” biła rekordy popularności i otwierała drogę do poznania… literatury światowej. Obecnie magazyn, wydawany w formie książki, nie jest już tak gorącym tematem, ale pozostaje szalenie intrygującą ciekawostką z polskiego rynku literackiego.
Pierwszy numer LNŚ ukazał się w 1971 roku, a jego powstanie związane było z potrzebą systematycznego prezentowania w Polsce najważniejszych dzieł literatury światowej – zarówno klasyki, jak i nowości. Redakcja od początku stawiała sobie za cel nie tylko tłumaczenie tekstów, lecz także przybliżanie ich kontekstu kulturowego, historycznego i filozoficznego.
Wielka rola w PRL-u
W okresie PRL miesięcznik odgrywał szczególną rolę, ponieważ dostęp do literatury zagranicznej był wówczas ograniczony. Dzięki LNŚ polski czytelnik miał możliwość obcowania z twórczością autorów, których dzieła często nie były dostępne w księgarniach czy bibliotekach. To właśnie tutaj pojawiły się teksty między innymi Nicka Hornby’ego, czyli popularnego pisarza, ale też wielkiego fana futbolu. Ulubionym klubem Anglika jest Arsenal, którego wyniki możecie sprawdzić na stronie: https://www.meczyki.pl/bukmacherzy/forbet-kod-promocyjny/91.
Dodajmy, że czasopismo publikowało obszerne bloki tematyczne poświęcone poszczególnym pisarzom, nurtom czy krajom. Dzięki temu stało się swoistą biblioteką światowej humanistyki w odcinkach. Ponadto LNŚ była przestrzenią wolności intelektualnej – oczywiście w granicach wyznaczanych przez ówczesną cenzurę. W wielu przypadkach umożliwiała jednak polskim odbiorcom zetknięcie się z myślą, która kształtowała kulturę Zachodu. Można powiedzieć, że była to furtka do globalnego obiegu idei w czasach izolacji.
Późniejsze losy
Po zmianach ustrojowych miesięcznik nie stracił racji bytu, choć sytuacja rynkowa i dostęp do literatury zagranicznej diametralnie się zmieniły. W latach 90. i później LNŚ musiała na nowo określić swoją misję. W dobie wolnego rynku i rosnącej liczby wydawnictw publikujących przekłady, czasopismo zaczęło pełnić funkcję bardziej specjalistyczną – nie tylko informowało o zagranicznych nowościach, ale też pogłębiało ich interpretację.
Z czasem zaczęto publikować numery monograficzne poświęcone jednemu autorowi, filozofowi, nurtowi estetycznemu albo zjawisku kulturowemu. Przykładem mogą być numery poświęcone twórczości Jorge Luisa Borgesa czy Samuela Becketta. Dzięki temu miesięcznik stał się miejscem dialogu literatury z filozofią, sztukami wizualnymi czy teorią kultury.
Obecnie, w dobie powszechnego dostępu do informacji i literatury zagranicznej, rola miesięcznika uległa zmianie. Nakłady są mniejsze, a odbiorcami często stają się osoby związane zawodowo z literaturą – tłumacze, badacze, nauczyciele akademiccy czy krytycy. Mimo to LNŚ wciąż ma znaczenie, ponieważ oferuje coś, czego trudno szukać w innych źródłach: dogłębną analizę, wysoki poziom merytoryczny i spójność tematyczną. W epoce szybkich newsów i powierzchownej recepcji kultury, miesięcznik przypomina, że kontakt z literaturą może być doświadczeniem intelektualnym, wymagającym, ale też niezwykle wzbogacającym. Pamiętajmy również, że dzięki miesięcznikowi wielu polskich czytelników po raz pierwszy zetknęło się z literaturą postmodernistyczną, poezją awangardową, teorią literatury czy najnowszą prozą amerykańską i latynoamerykańską.
